Kısa cevap Apartman ve sitelerde fiyat-performans açısından en dengeli seçenek karbonlu EPS’dir. Yüksek binalarda ve yangın güvenliğinin öncelikli olduğu yapılarda taş yünü, toprakla ve suyla temas eden bölgelerde XPS tercih edilir. Beyaz EPS en ekonomik seçenektir.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Beyaz EPS | Karbonlu EPS | XPS | Taş yünü |
|---|---|---|---|---|
| Isı iletkenliği (λ, yaklaşık) | 0,035–0,040 | 0,030–0,032 | 0,030–0,035 | 0,034–0,045 |
| Yangın davranışı | Yanıcı; sıvalı sistemde korunur | Yanıcı; sıvalı sistemde korunur | Yanıcı; sıvalı sistemde korunur | Yanmaz (A1) |
| Buhar geçirgenliği | Orta | Orta | Düşük | Yüksek |
| Su emme | Düşük | Düşük | Çok düşük | Su itici üretilir; ıslanmamalı |
| Ses yalıtımı | Sınırlı | Sınırlı | Sınırlı | İyi |
| Ağırlık ve işçilik | Hafif, kolay | Hafif, kolay | Hafif, kolay | Ağır, daha zahmetli |
| Maliyet | En düşük | Orta | Orta-yüksek | En yüksek |
λ değerleri W/mK cinsinden, üreticilerin yayımladığı tipik aralıklardır; ürüne ve yoğunluğa göre değişir. Kesin değer için seçilen ürünün teknik föyüne bakılmalıdır.
Beyaz EPS
Genleştirilmiş polistiren köpüktür. Hafif, kolay kesilen ve ekonomik bir malzemedir. Yoğunluğu arttıkça yalıtım ve dayanım değerleri iyileşir; cephe uygulamalarında düşük yoğunluklu levhalardan kaçınılmalıdır.
Karbonlu (gri) EPS
İçeriğindeki grafit, ısı ışınımını yansıtarak yalıtım performansını artırır. Aynı U değerine beyaz EPS’ye göre daha ince levhayla ulaşılır. Referans projelerimizin büyük çoğunluğunda karbonlu EPS paket sistemler kullandık. Dikkat edilmesi gereken nokta: gri levhalar güneş altında ısınıp şekil değiştirebildiği için uygulama sırasında cephe gölgelenmeli ve levhalar bekletilmeden sıvanmalıdır.
XPS
Ekstrüde polistiren köpüktür; kapalı hücre yapısı sayesinde su emmesi çok düşük, basınç dayanımı yüksektir. Bu özellikleriyle subasman, toprak altındaki perde duvarlar, teras ve zemin yalıtımında öne çıkar. Buhar geçirgenliği düşük olduğundan cephenin tamamında kullanımı önerilmez.
Taş yünü
Bazalt gibi volkanik kayaçların eritilip elyaf haline getirilmesiyle üretilir. Yanmaz, buhar geçirgen ve ses yutucu bir malzemedir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 27. maddesi, yüksekliği 28,50 m’yi aşan binalarda dış cephenin zor yanıcı malzemeden olmasını şart koşar; bu yapılarda taş yünü kullanılır. Daha alçak binalarda EPS gibi zor alevlenici sistemler kullanılabilir, ancak zeminden 1,5 m yüksekliğe kadar hiç yanmaz malzeme ve yüksekliği 6,50 m’yi aşan binalarda pencere çevresinde (yanlarda en az 15 cm, üstte en az 30 cm) hiç yanmaz yangın bariyeri gerekir. Daha ağır olduğundan dübel sayısı ve yapıştırma detayları farklıdır; işçiliği daha fazla özen ister.
Nasıl karar verilir?
- Bina yüksekliği: 28,50 m’den yüksek binalarda yönetmelik gereği zor yanıcı malzeme (taş yünü) seçilir.
- Bütçe: Sınırlı bütçede levhadan değil, ek işlerden tasarruf edilmelidir; yetersiz kalınlık kalıcı kayıptır.
- Gürültü: Ana cadde üzerindeki binalarda taş yününün ses yalıtımı ek kazançtır.
- Subasman: Hangi levha seçilirse seçilsin zemine yakın bölgede XPS kullanılması doğru detaydır.
Karar sürecinde bina yönetiminize karşılaştırmalı teklif sunuyoruz; ayrıntı için keşif talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Taş yünü mantolama EPS’den daha mı iyi yalıtır?
Isı yalıtımı açısından benzer kalınlıkta benzer sonuç verirler; karbonlu EPS’nin λ değeri çoğu taş yünü levhadan biraz daha iyidir. Taş yününün üstünlüğü yanmazlık, buhar geçirgenliği ve ses yalıtımıdır.
EPS zamanla erir ya da çöker mi?
Hayır. Sıva katmanları altında, güneşten ve solventlerden korunan EPS boyutunu ve yalıtım değerini korur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, standart ve kredi koşulları değişebilir; binanıza özel karar için keşif ve güncel resmî kaynaklar esas alınmalıdır.
